محمد رضا واليزاده معجزى
627
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
در بدايت امر از ورود اردوى امير اشرف هراسناك و خائف بودند ولى پس از آنكه امير اشرف به آنان تأمين داد ، به اردو ملحق شدند . خوانين بيرانوند و باجلان از طريق سيلاخور و بروجرد و نهاوند به استقبال شاهزاده ابو الفتح ميرزا سالار الدوله شتافتند . اردوى امير اشرف هم از اليشتر كوچيده و از خط خاوه در نهاوند به اردوى عظيم شاهزاده سالار الدوله كه از شمال و مغرب و جنوب و مركز ايران بر او گرد آمده بودند ، ملحق گرديد . سالار الدوله با اين اردوى عظيم آمادگى خود را براى سرنگون ساختن بساط مشروطيت كه به عقيده سالار الدوله مضر به حال مملكت و باعث بدبختى ملت بود ، اعلام و در طى سخنرانىهاى خود آنقدر لاف و گزاف مىكرد و وعدههاى دروغ و راست به مردم مىداد كه هرگز ميدان آزمايش آنها به دست نيامد . يك خان را صدراعظم مىكرد و يكى را وزير عدليه و ديگرى را وزير ماليه و فلان را والى آذربايجان و ديگرى را والى خراسان مىنمود مردم هم از شوق سر از پا نمىشناختند . سالار الدوله در همان قدم اول آلت دست امير اشرف شد و آقاى امير اشرف كه آمده بود براى دامادش تاجوتخت بگيرد و شاه داماد واقعيش سازد ، بهجاى اينكه مردم را نسبت به او صميمى و فداكار سازد و از هر طرف دور و برش را از مردان جنگيده و فداكار پر كند ، در همان قدم اول شروع كرد به سوءاستفاده از موقعيت خود و تحريك شاهزاده به كارهاى ناستوده و ناهنجار و دست يازيدن به اعمال خلاف مصلحت و خلاصه اعمال غرض كه دال بر كم ظرفيتى تحريك كننده بوده است و تعجب در اين است كه سالار الدوله بدون توجه به سوء تأثير اين رفتار ، كوركورانه آلت اجراى مقاصد پدرزنش گرديد . براى اينكه به دستور مشاراليه موقعى كه اردو از نهاوند به ملاير وارد شد ، صيد مهدى خان امير العشاير و پسرش مهر على خان امير منظم و على محمد خان ضرغام و ميرزا حسين خان بنان السلطنه را بازداشت و زندانى كرد و اموالشان را تاراج كرد و همراهانشان به اليشتر فرار كردند در واقع شاهزاده و پدرزنش مىخواستند با اين نيت پاك و حسن خلق بر تخت شاهنشاهى ايران جلوس كنند . " زهى تصور باطل ، زهى خيال محال " . بارى چون داستان نهضت سالار الدوله خيلى مفصل است و به علاوه همهكس روحيات اين شاهزاده شرقى ، همچنين اصل و تبار و ريشه نژادى و مدارج علمى و ملكات نفسانى و ساير خصوصيات زندگانى او را نمىداند ، لذا به حكم اجبار و به جهت بهتر شناخته شدن او ، يك فصل